دانش و پژوهش در آموزش عالی نوین

دانش و پژوهش در آموزش عالی نوین

مروری بر تحلیل اخلاق دانشگاه‌ها در عصر متاورس: تطبیق نظریۀ انتقادی مکتب فرانکفورت با اندیشۀ اسلامی

نوع مقاله : مقاله مروری

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری فلسفه تعلیم و تربیت،دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساری، ساری، ایران
2 استادیار گروه علوم تربیتی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران
چکیده
مقالۀ حاضر به تحلیل اخلاق دانشگاه‌ها در عصر متاورس از دیدگاه تطبیقی نظریۀ انتقادی مکتب فرانکفورت و اندیشۀ اسلامی می‌پردازد. با گسترش فناوری‌های دیجیتال و ظهور متاورس، آموزش عالی با چالش‌های جدیدی روبه‌رو است که نیاز به بازنگری در اصول اخلاقی و فلسفی آن دارد. نظریۀ انتقادی مکتب فرانکفورت بر لزوم نقد ساختارهای اجتماعی و اقتصادی در برابر تحولات تکنولوژیکی تأکید دارد و به‌ویژه بر ضرورت تفکر انتقادی و تحلیل پیامدهای اجتماعی فناوری‌ها در آموزش عالی تأکید می‌کند. از سوی دیگر، اندیشۀ اسلامی با محوریت اصولی مانند عدالت، کرامت انسانی و اخلاق اجتماعی، نقش مهمی در هدایت دانشگاه‌ها به‌سوی تربیت دانشجویان اخلاق‌مدار و مسئول در دنیای دیجیتال ایفا می‌کند. مقاله به‌دنبال بررسی و تطبیق این دو دیدگاه فلسفی است تا راه‌حل‌هایی برای بهبود وضعیت اخلاقی دانشگاه‌ها در عصر متاورس ارائه دهد.
جستجوی مقالات براساس واژگان کلیدی فارسی مانند اخلاق دانشگاه‌ها، عصر متاورس، آموزش عالی، مکتب فرانکفورت،اندیشۀ اسلامیو نیز معادل انگلیسی این کلیدواژه­ها در پایگاه های اطلاعاتی و استنادی معتبر از جمله PubMed، Web of Science، Scopus، Google scholar، Science Direct ، SID و  Magiran مورد بررسی قرار گرفت. تمام مقالات اصیل جهت ورود به مطالعه جمع آوری و بررسی گردیدند. معیارهای های غربالگیری با اعمال معیارهای وورد و خروج در سه مرحله صورت گرفت؛ 24 مقاله در ابتدای جستجو یافت شد در مرحله غربالگری (4 مرحله ابتدایی) 11 مقاله از مطالعه خارج شده اند و در مرحله انتهای غربالگری 13 مقاله مرتبط با هدف مطالعه باقی ماندند که مورد ارزیابی محتوایی قرار گرفت و وارد مطالعه شدند.  نتایج این تحلیل نشان می‌دهد که هر دو دیدگاه بر لزوم عدالت آموزشی، دسترسی برابر به فناوری‌ها و تربیت انتقادی تأکید دارند. در نهایت، این مقاله به معرفی چارچوب‌هایی برای مدیریت اخلاقی دانشگاه‌ها در فضای متاورس می‌پردازد که می‌تواند به ارتقای کیفیت آموزش و حفظ ارزش‌های انسانی در این دوران کمک کند.
کلیدواژه‌ها

دوره 1، شماره 3
پاییز 1403
صفحه 15-27

  • تاریخ دریافت 04 آبان 1403
  • تاریخ بازنگری 23 آذر 1403
  • تاریخ پذیرش 01 دی 1403
  • تاریخ اولین انتشار 01 دی 1403