زمینه و هدف: بین‌المللی‌سازی آموزش عالی به عنوان فرایندی چندبعدی و راهبردی، نقش مهمی در توسعه مزیت رقابتی دانشگاه‌ها ایفا می‌کند. هدف کلی پژوهش حاضر، بررسی تأثیر بین‌المللی‌سازی آموزش عالی بر توسعه مزیت رقابتی دانشگاه‌ها با تکیه بر مفاهیم مدیریت بازرگانی بین‌الملل است.

روش شناسی: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی از نوع پیمایشی است. جامعه آماری شامل اعضای هیأت علمی دانشگاه‌های استان مازندران بود. نمونه‌گیری به روش تصادفی طبقه‌ای نسبی و بر اساس فرمول کوکران انجام شد و در نهایت 318 نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. داده‌ها از طریق دو پرسش‌نامه (بین‌المللی‌سازی آموزش عالی بر اساس مدل‌های نایت و دو ویت، و دیگری برگرفته از چارچوب مزیت رقابتی پورتر) گردآوری شد. روایی ابزارها با نظر خبرگان و پایایی آن‌ها با آلفای کرونباخ (بین‌المللی‌سازی: 0.91، مزیت رقابتی: 0.88) تأیید شد. برای تحلیل داده‌ها از آمار توصیفی، آزمون کولموگروف–اسمیرنوف، و رگرسیون چندمتغیره در محیط نرم‌افزار SPSS استفاده گردید.

یافته‌ها: میانگین متغیرهای بین‌المللی‌سازی آموزش عالی (3.84)، استراتژی‌های مدیریت بازرگانی بین‌الملل (3.59) و مزیت رقابتی دانشگاه (3.76) در سطح نسبتاً مطلوبی گزارش شد. نتایج رگرسیون نشان داد بین‌المللی‌سازی آموزش عالی و استراتژی‌های مدیریت بازرگانی بین‌الملل به‌طور معناداری بر مزیت رقابتی دانشگاه‌ها اثرگذارند (Sig<0.001). ضریب تعیین مدل (R²=0.571) نشان داد که 57.1 درصد از تغییرات مزیت رقابتی توسط این دو متغیر تبیین می‌شود. همچنین، مؤلفه‌های "همکاری پژوهشی جهانی"، "دیپلماسی علمی دانشگاهی"، و "بازاریابی علمی بین‌المللی" بیشترین تأثیر معنادار را بر ابعاد مزیت رقابتی نظیر تمایز خدمات، جذب دانشجویان و برند علمی دانشگاه داشتند.

نتیجه‌گیری: یافته‌ها حاکی از آن است که بین‌المللی‌سازی آموزش عالی زمانی منجر به تقویت مزیت رقابتی دانشگاه‌ها می‌شود که در قالب استراتژی‌های علمی و مدیریتی برنامه‌ریزی شده باشد. استفاده از ابزارهای مدیریت بین‌الملل در حوزه‌هایی نظیر بازاریابی علمی، دیپلماسی دانشگاهی، همکاری‌های پژوهشی جهانی و توسعه برند علمی، اثرگذاری این فرایند را به‌صورت چشمگیری افزایش می‌دهد.