زمینه و هدف: در عصر دانش‌محور، اشتراک دانش به عنوان محوری کلیدی در توسعه سازمانی، به ویژه در دانشگاه‌ها، اهمیت فزاینده‌ای یافته است. فرهنگ سازمانی به عنوان مجموعه‌ای از ارزش‌ها، باورها و هنجارها، می‌تواند به عنوان تسهیل‌گر یا مانع در اشتراک دانش عمل کند. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر فرهنگ سازمانی بر فرآیند اشتراک دانش در دانشگاه‌های فرهنگیان منطقه ۹ کشور (استان‌های مازندران، سمنان و گلستان) طراحی شده است.

روش شناسی: این پژوهش از روش ترکیبی (کیفی-کمی) استفاده کرده است. در بخش کیفی، 10 مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با اساتید دانشگاه فرهنگیان منطقه ۹ انجام شد و داده‌ها با روش تحلیل مضمون (تماتیک) تحلیل شدند. انتخاب مشارکت‌کنندگان بر اساس معیارهای تخصص، سابقه تدریس (حداقل چهار سال) و فعالیت پژوهشی انجام گرفت. در بخش کمی، پرسشنامه استاندارد از 263 عضو هیئت علمی، اساتید مأمور و مدرسان مدعو جمع‌آوری شد (192 مرد، 71 زن). ابزار گردآوری داده‌ها شامل 17 گویه برای فرهنگ سازمانی (مبنای مدل هافستد) و 6 گویه برای اشتراک دانش (مبنای مدل نیومن و کنراد) بود. مقیاس پاسخ‌دهی لیکرت پنج‌درجه‌ای بود. داده‌ها با نرم‌افزارهای SPSS و PLS و مدل‌یابی معادلات ساختاری (PLS-SEM) تحلیل شدند. روایی و پایایی ابزار با آلفای کرونباخ، تحلیل عاملی و شاخص‌های برازش مدل بررسی شد.

یافته ها: یافته‌ها نشان داد که فرهنگ سازمانی تأثیر معنادار و مثبتی بر اشتراک دانش دارد (ضریب مسیر: 0.79، P<0.001). مؤلفه‌های کلیدی مانند حمایت مدیریتی، اعتماد متقابل و فضای مشارکتی، بیشترین تأثیر را داشتند. فاصله قدرت بالا، فردگرایی و رقابت‌گرایی به عنوان موانع اصلی شناسایی شدند. در مقابل، فرهنگ‌های زن‌منشانه، همکاری و ایجاد امنیت روانی، اشتراک دانش را تسهیل می‌کنند. ضرایب مسیر بالا در مؤلفه‌های RT3 و ED2 نشان‌دهنده نقش تعیین‌کننده این عوامل در فرآیند اشتراک دانش هستند.

نتیجه گیری: برای ارتقای اشتراک دانش در دانشگاه‌های آموزش عالی، تقویت فرهنگ سازمانی مشارکتی، کاهش فاصله قدرت و ایجاد اعتماد متقابل ضروری است. حمایت مدیریتی، فضای همکاری و کاهش رقابت‌گرایی می‌توانند بستر مناسبی برای گسترش دانش فراهم کنند. این یافته‌ها پیشنهاد می‌کنند که سیاست‌گذاران دانشگاهی باید به طور استراتژیک بر توسعه فرهنگ سازمانی هم‌افزا تمرکز کنند تا به سازمان‌های یادگیرنده تبدیل شوند.