مقدمه و هدف: توسعه و ارتقای کیفیت آموزش عالی از اولویت‌های اساسی سیاست‌گذاران نظام آموزشی ایران محسوب می‌شود. در این میان، مدیریت شهری به‌عنوان یکی از ارکان برنامه‌ریزی و توسعه محلی، می‌تواند از طریق تأمین زیرساخت‌های آموزشی، بهبود امکانات شهری، تسهیل دسترسی به خدمات و تقویت تعاملات نهادی، زمینه ارتقای کیفیت آموزش عالی را فراهم سازد. ارتباط مؤثر میان مدیریت شهری و دانشگاه‌ها می‌تواند به استفاده بهینه از منابع، توسعه ظرفیت‌های علمی و پژوهشی و پاسخ‌گویی بهتر به نیازهای جامعه منجر شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش مدیریت شهری در ارتقای کیفیت آموزش عالی ایران و شناسایی راهبردهای مؤثر در این زمینه انجام شد.



روش پژوهش: پژوهش حاضر از نوع مرور نظام‌مند است. جستجوی منابع علمی با استفاده از کلیدواژه‌های مدیریت شهری، کیفیت آموزش، آموزش عالی ایران، دانشجو، استاد و معادل‌های انگلیسی آن‌ها در پایگاه‌های اطلاعاتی PubMed، Web of Science، Scopus، Google Scholar، ScienceDirect، SID و Magiran انجام شد. در مرحله نخست، ۲۴ مقاله شناسایی شد که پس از غربالگری سه‌مرحله‌ای و بررسی معیارهای ورود و خروج، ۸ مقاله حذف و ۱۶ مقاله مرتبط برای ارزیابی محتوایی و تحلیل نهایی انتخاب شدند. داده‌های استخراج‌شده بر اساس محورهای زیرساخت‌های شهری، برنامه‌ریزی آموزشی، تأمین منابع، هماهنگی نهادی و کیفیت خدمات آموزش عالی طبقه‌بندی شدند.



یافته‌ها: یافته‌های حاصل از مرور مطالعات نشان داد مدیریت شهری از طریق توسعه زیرساخت‌های کالبدی و ارتباطی، بهبود حمل‌ونقل و دسترسی به مراکز دانشگاهی، حمایت از امکانات فرهنگی و پژوهشی، تسهیل سرمایه‌گذاری و تقویت همکاری میان دانشگاه‌ها و نهادهای اجرایی می‌تواند در ارتقای کیفیت آموزش عالی نقش‌آفرینی کند. همچنین برنامه‌ریزی یکپارچه شهری، تخصیص بهینه منابع، مشارکت ذی‌نفعان و نظارت مستمر بر اجرای برنامه‌های توسعه‌ای از مهم‌ترین زمینه‌های مؤثر بر بهبود خدمات آموزشی شناسایی شدند.



نتیجه‌گیری: مدیریت شهری می‌تواند با اتخاذ سیاست‌های هماهنگ، توسعه زیرساخت‌های پشتیبان و تقویت تعاملات دانشگاهی، بستر مناسبی برای ارتقای کیفیت آموزش عالی فراهم سازد. بنابراین، تدوین برنامه‌های مشترک میان دانشگاه‌ها و نهادهای مدیریت شهری، با تأکید بر توسعه پایدار و نیازهای منطقه‌ای، ضروری به نظر می‌رسد.