زمینه و هدف: هوش موفق بهعنوان تلفیقی از تواناییهای تحلیلی، خلاق و عملی، نقش مهمی در ارتقای کیفیت تدریس، حل مسائل آموزشی و بهبود عملکرد حرفهای اعضای هیئت علمی ایفا میکند. بااینحال، تحقق این توانمندیها صرفاً به قابلیتهای فردی وابسته نبوده و تحت تأثیر شرایط سازمانی، فرهنگی، مدیریتی و آموزشی دانشگاهها قرار دارد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تبیین عوامل مداخلهگر مؤثر بر هوش موفق با رویکرد آموزشی در دانشگاههای استان گلستان انجام شد.
روششناسی: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر رویکرد، کیفی بود که با بهرهگیری از روش نظریه دادهبنیاد و الگوی پارادایمی اشتراوس و کوربین انجام شد. جامعه مورد مطالعه شامل صاحبنظران و استادان حوزههای مدیریت آموزش عالی، مدیریت آموزشی، مدیریت دولتی و مدیریت بازرگانی بود. مشارکتکنندگان به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند و پس از انجام ۱۳ مصاحبه نیمهساختاریافته، اشباع دادهها حاصل شد. دادههای گردآوریشده با استفاده از مراحل کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. برای ارتقای اعتبار و اتکاپذیری یافتهها از بازبینی مشارکتکنندگان و بررسی مقولهها توسط خبرگان استفاده شد.
یافتهها: تحلیل دادهها به شناسایی ۴۱ کد باز و ۱۳ مقوله محوری منجر شد. این مقولهها شامل نظام ارزیابی عملکرد استادان، فرهنگ و تعامل گروهی، زیرساخت و امکانات آموزشی، شرایط زمانی و حجم آموزشی، تسهیلکنندههای آموزشی، تعامل حرفهای، حمایت نهادی، نگرش دانشجویان، آزادی عمل و اختیار استاد، فرهنگ یادگیری سازمانی، الگوسازی حرفهای، فرایند جذب و گزینش و ویژگیهای فردی و انگیزشی استادان بودند. مقولههای شناساییشده در چهار سطح تفسیری ساختاری ـ سیاستی، فرهنگی ـ تعاملی، اجرایی ـ آموزشی و فردی سازماندهی شدند. یافتهها نشان دادند که این شرایط، بسته به ویژگیهای محیط دانشگاهی، میتوانند نقش تسهیلکننده یا بازدارنده در بروز تواناییهای تحلیلی، خلاق و عملی استادان داشته باشند.
نتیجهگیری: تحقق هوش موفق در محیط دانشگاهی مستلزم تعامل سازنده میان قابلیتهای فردی اعضای هیئت علمی و شرایط حمایتی سازمان است. اصلاح نظام ارزشیابی، تقویت استقلال حرفهای، توسعه زیرساختهای آموزشی، حمایت از نوآوری و گسترش یادگیری سازمانی میتواند زمینه مناسبی برای ارتقای کیفیت آموزش فراهم سازد. یافتههای پژوهش چارچوبی بومی برای سیاستگذاری آموزشی و توسعه حرفهای اعضای هیئت علمی ارائه میکنند.
تیموری یانسری، طاهره، باقرپور، معصومه و جباری، نگین. (1404). شناسایی عوامل مداخلهگر مؤثر بر هوش موفق با رویکرد آموزشی در دانشگاههای استان گلستان. دانش و پژوهش در آموزش عالی نوین، 2(5)، 80–98. https://doi.org/10.22034/nherk.2026.613146.1056
MLA
تیموری یانسری، طاهره، باقرپور، معصومه، و جباری، نگین. "شناسایی عوامل مداخلهگر مؤثر بر هوش موفق با رویکرد آموزشی در دانشگاههای استان گلستان"، دانش و پژوهش در آموزش عالی نوین، 2، 5، 1404، 80–98. doi: 10.22034/nherk.2026.613146.1056
HARVARD
تیموری یانسری، طاهره، باقرپور، معصومه، و جباری، نگین. (1404). 'شناسایی عوامل مداخلهگر مؤثر بر هوش موفق با رویکرد آموزشی در دانشگاههای استان گلستان'، دانش و پژوهش در آموزش عالی نوین، 2(5), pp. 80–98. doi: 10.22034/nherk.2026.613146.1056
CHICAGO
تیموری یانسری، طاهره، باقرپور، معصومه و جباری، نگین، "شناسایی عوامل مداخلهگر مؤثر بر هوش موفق با رویکرد آموزشی در دانشگاههای استان گلستان." دانش و پژوهش در آموزش عالی نوین، 2 5 (1404): 80–98, doi: 10.22034/nherk.2026.613146.1056
VANCOUVER
تیموری یانسری طاهره، باقرپور معصومه، جباری نگین. شناسایی عوامل مداخلهگر مؤثر بر هوش موفق با رویکرد آموزشی در دانشگاههای استان گلستان. دانش و پژوهش در آموزش عالی نوین. 1404;2(5):80–98. doi: 10.22034/nherk.2026.613146.1056