دانش و پژوهش در آموزش عالی نوین

دانش و پژوهش در آموزش عالی نوین

شناسایی عوامل مداخله‌گر مؤثر بر هوش موفق با رویکرد آموزشی در دانشگاه‌های استان گلستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه مدیریت آموزشی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران.
2 گروه مدیریت اموزشی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران
3 گروه مدیریت آموزشی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران
چکیده
زمینه و هدف: هوش موفق به‌عنوان تلفیقی از توانایی‌های تحلیلی، خلاق و عملی، نقش مهمی در ارتقای کیفیت تدریس، حل مسائل آموزشی و بهبود عملکرد حرفه‌ای اعضای هیئت علمی ایفا می‌کند. بااین‌حال، تحقق این توانمندی‌ها صرفاً به قابلیت‌های فردی وابسته نبوده و تحت تأثیر شرایط سازمانی، فرهنگی، مدیریتی و آموزشی دانشگاه‌ها قرار دارد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تبیین عوامل مداخله‌گر مؤثر بر هوش موفق با رویکرد آموزشی در دانشگاه‌های استان گلستان انجام شد.

روش‌شناسی: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر رویکرد، کیفی بود که با بهره‌گیری از روش نظریه داده‌بنیاد و الگوی پارادایمی اشتراوس و کوربین انجام شد. جامعه مورد مطالعه شامل صاحب‌نظران و استادان حوزه‌های مدیریت آموزش عالی، مدیریت آموزشی، مدیریت دولتی و مدیریت بازرگانی بود. مشارکت‌کنندگان به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند و پس از انجام ۱۳ مصاحبه نیمه‌ساختاریافته، اشباع داده‌ها حاصل شد. داده‌های گردآوری‌شده با استفاده از مراحل کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. برای ارتقای اعتبار و اتکاپذیری یافته‌ها از بازبینی مشارکت‌کنندگان و بررسی مقوله‌ها توسط خبرگان استفاده شد.

یافته‌ها: تحلیل داده‌ها به شناسایی ۴۱ کد باز و ۱۳ مقوله محوری منجر شد. این مقوله‌ها شامل نظام ارزیابی عملکرد استادان، فرهنگ و تعامل گروهی، زیرساخت و امکانات آموزشی، شرایط زمانی و حجم آموزشی، تسهیل‌کننده‌های آموزشی، تعامل حرفه‌ای، حمایت نهادی، نگرش دانشجویان، آزادی عمل و اختیار استاد، فرهنگ یادگیری سازمانی، الگوسازی حرفه‌ای، فرایند جذب و گزینش و ویژگی‌های فردی و انگیزشی استادان بودند. مقوله‌های شناسایی‌شده در چهار سطح تفسیری ساختاری ـ سیاستی، فرهنگی ـ تعاملی، اجرایی ـ آموزشی و فردی سازمان‌دهی شدند. یافته‌ها نشان دادند که این شرایط، بسته به ویژگی‌های محیط دانشگاهی، می‌توانند نقش تسهیل‌کننده یا بازدارنده در بروز توانایی‌های تحلیلی، خلاق و عملی استادان داشته باشند.

نتیجه‌گیری: تحقق هوش موفق در محیط دانشگاهی مستلزم تعامل سازنده میان قابلیت‌های فردی اعضای هیئت علمی و شرایط حمایتی سازمان است. اصلاح نظام ارزشیابی، تقویت استقلال حرفه‌ای، توسعه زیرساخت‌های آموزشی، حمایت از نوآوری و گسترش یادگیری سازمانی می‌تواند زمینه مناسبی برای ارتقای کیفیت آموزش فراهم سازد. یافته‌های پژوهش چارچوبی بومی برای سیاست‌گذاری آموزشی و توسعه حرفه‌ای اعضای هیئت علمی ارائه می‌کنند.
کلیدواژه‌ها

دوره 2، شماره 5
بهار 1404
صفحه 80-98

  • تاریخ دریافت 28 اسفند 1403
  • تاریخ بازنگری 08 اردیبهشت 1404
  • تاریخ پذیرش 29 اردیبهشت 1404
  • تاریخ اولین انتشار 29 اردیبهشت 1404