مقدمه: بین‌المللی شدن آموزش عالی یکی از عوامل کلیدی در توسعه این حوزه به شمار می‌رود. در این زمینه، فرایند همکاری‌های آموزشی و فرهنگی نقش مهمی ایفا می‌کند. این فرایند شامل تعاملات بین دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها و دیگر سازمان‌های آموزشی در سطح داخلی و بین‌المللی است که موجب تسهیل و تسریع یادگیری، تحقیقات و انتقال دانش می‌شود. با توجه به جهانی‌شدن آموزش عالی، نقش میانجی‌گری در این فرایند از اهمیت زیادی برخوردار است. مطالعه حاضر با هدف بررسی فرایند همکاری‌های آموزشی و فرهنگی و نقش میانجی‌گری در بین‌المللی‌شدن آموزش عالی انجام شده است.
روش کار: این مطالعه به صورت مرور سیستماتیک انجام شد. کلیدواژه‌های مرتبط با موضوع از طریق استاندارد MESH انتخاب شدند و جستجو در پایگاه‌های اطلاعاتی مختلف نظیر SID، Iran Medex، Pubmed، Google Scholar، Cochrane، Scopus، Web of Science، Uptodate و Magiran صورت گرفت. واژه‌های کلیدی مانند "مدیریت آموزشی"، "بین‌المللی‌سازی"، "همکاری‌های آموزشی" و "توسعه فرهنگی" در بازه زمانی سال‌های 2000 تا 2023 مورد استفاده قرار گرفتند. از مجموع 30 مقاله اولیه، پس از غربالگری سه فاز و اعمال معیارهای خروج، 22 مقاله برای تحلیل نهایی انتخاب شد.
یافته ها: نتایج نشان داد که تعاملات بین‌المللی در زمینه آموزش و پژوهش منجر به بهبود کیفیت آموزش و تحقیقات، توسعه کارآفرینی، و ارتقاء سطح علمی و فنی دانشگاه‌ها می‌شود. همچنین شش مؤلفه تأثیرگذار بر بین‌المللی‌شدن آموزش عالی شناسایی شد. این مؤلفه‌ها شامل آثار جهانی‌شدن، سیاست‌های فرهنگی بین‌المللی، و تأثیر فرهنگ بر سیاست خارجی است.
نتیجه گیری: به طور کلی، یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد که نقش میانجی در فرایند بین‌المللی‌شدن آموزش عالی بسیار حائز اهمیت است. فعالیت‌های میانجی‌گری در بهبود آموزش و پژوهش، توسعه فردی و اقتصادی جامعه و ارتقاء کیفیت آموزش عالی نقش چشم‌گیری دارند. پیشنهاد می‌شود برای تقویت همکاری‌های علمی بین‌المللی و سیاست‌گذاری فرهنگی در حوزه آموزش عالی ایران، مولفه‌های شناسایی شده مورد توجه قرار گیرند.