دانش و پژوهش در آموزش عالی نوین

دانش و پژوهش در آموزش عالی نوین

شناسایی ابعاد حکمرانی دانشگاهی مبتنی بر چارچوب ارزش‌های حقوق اسلامی (مطالعه موردی دانشگاه‌های استان مازندران)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساری، ساری، ایران.
2 دانشیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات، دانشگاه تهران،
3 دانشیار گروه ریاضی کاربردی، دانشگاه پیام نور، مازندران، ایران.
4 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، مازندران، ایران.
چکیده
زمینه و هدف: حکمرانی دانشگاهی مبتنی بر چارچوب ارزش‌های حقوق اسلامی به مجموعه‌ای از اصول و رویه‌ها اشاره دارد که در مدیریت و اداره دانشگاه‌ها بر اساس ارزش‌ها و آموزه‌های اسلامی شکل می‌گیرد. این نوع حکمرانی به دنبال ایجاد یک محیط آموزشی و پژوهشی سالم، شفاف و پاسخگو است که در آن حقوق و کرامت انسانی به رسمیت شناخته شده و رعایت می‌شود. هدف کلی پژوهش حاضر شناسایی ابعاد حکمرانی دانشگاهی مبتنی بر چارچوب ارزش‌های حقوق اسلامی در دانشگاه‌های استان مازندران است.

روش پژوهش: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر نوع داده‌ها، آمیخته (کیفی- کمی) از نوع اکتشافی بود که در بخش کیفی از روش گراندد تئوری و در بخش کمی توصیفی- پیمایشی استفاده شد. جامعه آماری آن را در بخش کیفی متخصصان و خبرگان دانشگاهی به تعداد 25 نفر و در بخش کمی، اعضای هیات علمی دانشگاه‌های مازندران به تعداد 1455 نفر تشکیل می‌دادند که در بخش کیفی با استفاده از روش نمونه‌گیری غیرتصادفی هدفمند و با در نظر گرفتن قانون اشباع تعداد 10 نفر و در بخش کمی بر اساس فرمول کوکران تعداد 304 نفر با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای به عنوان نمونه انتخاب شدند. جهت جمع‌آوری داده‌ها در بخش کیفی از مصاحبه نیمه ساختار و در بخش کمی از پرسش‌نامه محقق ساخته با 40 سوال استفاده شد. روایی صوری و محتوایی ابزار مورد تایید قرار گرفت. جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها، از آزمون‌های تحلیل عاملی تاییدی و فریدمن استفاده شد.

یافته‌ها: حکمرانی دانشگاهی مبتنی بر چارچوب ارزش‌های حقوق اسلامی در دانشگاه‌های استان مازندران دارای 6 بعد «آزادی علمی، مسئولیت پذیری، احترام به کرامت انسانی، اخلاق و شفافیت علمی، پاسخگویی اجتماعی و عدالت» می‌باشد و رتبه‌بندی ابعاد حکمرانی دانشگاهی مبتنی بر چارچوب ارزش‌های حقوق اسلامی در دانشگاه‌های استان متفاوت است و بعد اخلاق و شفافیت علمی با میانگین رتبه‌ای 79/3 در رتبه اول و بعد مسئولیت پذیری با میانگین رتبه‌ای 26/3 در رتبه آخر قرار دارد.

نتیجه گیری: اخلاق و شفافیت علمی یکی از مهمترین ابعاد حکمرانی دانشگاهی مبتنی بر چارچوب ارزش‌های حقوق اسلامی در دانشگاه‌های مازندران می‌باشد که نقش حیاتی در ایجاد یک محیط آموزشی و پژوهشی سالم و معتبر ایفا می‌کنند.
کلیدواژه‌ها

دوره 2، شماره 7
پاییز 1404
صفحه 12-25

  • تاریخ دریافت 13 شهریور 1404
  • تاریخ بازنگری 06 مهر 1404
  • تاریخ پذیرش 28 مهر 1404
  • تاریخ اولین انتشار 10 آبان 1404