دانش و پژوهش در آموزش عالی نوین

دانش و پژوهش در آموزش عالی نوین

طراحی الگوی روایت‌گری تربیتی معلمان تراز انقلاب اسلامی با رویکرد هویت‌سازی ملی ـ اسلامی در مدرسه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دکتری برنامه ریزی درسی، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، مازندران، ایران
چکیده
زمینه و هدف: در شرایط هجمه‌های فرهنگی و چالش‌های هویتی پیش روی نسل جوان، نظام تعلیم و تربیت نیازمند بهره‌گیری از ظرفیت‌های بومی برای تربیت نسل با هویت ملی-اسلامی است. روایت‌گری تربیتی معلمان به عنوان روشی اثرگذار در انتقال مفاهیم ارزشی شناخته می‌شود. با این حال، فقدان الگویی مدون و بومی برای بهره‌گیری نظام‌مند از این ظرفیت، خلأی محسوس در ادبیات و عمل تربیتی کشور است. این پژوهش با هدف طراحی الگوی روایت‌گری تربیتی معلمان تراز انقلاب اسلامی با تأکید بر هویت‌سازی ملی-اسلامی در مدرسه انجام شد.

روش شناسی: این مطالعه با رویکرد کیفی و در چارچوب روش‌شناسی ترکیبی (تحلیل مضمون و اقدام‌پژوهی توسعه‌ای) اجرا شد. جامعه پژوهش شامل معلمان، مدیران و کارشناسان تربیتی بود که به روش هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها از طریق پرسشنامه‌های بازپاسخ کیفی، گزارش‌های اجرایی و فرم‌های بازخورد گردآوری و با استفاده از تحلیل مضمون (براون و کلارک، ۲۰۰۶) و چرخه‌های بازخورد در اقدام‌پژوهی تحلیل شدند. اعتبار یافته‌ها از طریق مثلث‌سازی، بازبینی همتایان و توصیف غنی تضمین گردید.

یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد معلم تراز انقلاب اسلامی، الگویی زنده با سه ویژگی محوری است: هویت ایمانی و متخلق، کنشگری جهادی با مسئولیت اجتماعی، و توانمندی در تعلیم و تربیت نوین. مهم‌ترین موانع ایفای نقش فرهنگی مدرسه، ضعف محتوای درسی، کمبود صلاحیت و انگیزه فرهنگی معلمان، ناکارآمدی مدیریت، گسست با خانواده و سلطه رسانه‌های رقیب است. راهکارهای مؤثر شامل تحول در محتوا به سمت روایت‌محوری، توانمندسازی معلمان، افزایش استقلال مدرسه، تقویت مشارکت خانواده و استفاده هوشمند از فناوری است. نمونه‌های موفق، وابستگی شدید به خلاقیت و تعهد فردی معلمان و حمایت مدیریتی داشتند.

نتیجه‌گیری: طراحی و استقرار یک الگوی نظام‌مند برای روایت‌گری تربیتی معلمان، ضرورتی انکارناپذیر برای تحقق اهداف سند تحول بنیادین و مقابله با چالش‌های هویتی است. این الگو باید همزمان به تحول در محتوا، توانمندسازی نیروی انسانی، اصلاح ساختار مدیریتی و تقویت پیوند با جامعه بپردازد. نتایج این پژوهش چارچوبی بومی و عملیاتی برای تبدیل مدرسه از نهادی آموزشی صرف، به سنگری اثرگذار در هویت‌سازی نسل آینده انقلاب اسلامی فراهم می‌کند.
کلیدواژه‌ها

دوره 2، شماره 6
تابستان 1404
صفحه 29-48

  • تاریخ دریافت 08 مرداد 1403
  • تاریخ بازنگری 23 مرداد 1404
  • تاریخ پذیرش 21 شهریور 1404
  • تاریخ اولین انتشار 21 شهریور 1404