زمینه و هدف: آموزش ضمن خدمت زمانی می‌تواند به بهبود عملکرد حرفه‌ای معلمان بینجامد که با نیازها، تجربه‌ها و مسائل واقعی محیط کار آنان تناسب داشته باشد. ازاین‌رو، شناخت جایگاه آندراگوژی، به‌عنوان رویکردی تأکیدکننده بر ویژگی‌های یادگیری بزرگسالان، و پداگوژی در طراحی و اجرای این آموزش‌ها اهمیت دارد. لذا هدف کلی این پژوهش، بررسی جایگاه آندراگوژی و پداگولوژی در آموزش ضمن خدمت معلمان دوره ابتدایی شهر سیرجان و دلالت‌های آن برای آموزش عالی می‌باشد.

روش پژوهش: این پژوهش، از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش کیفی – اکتشافی وتحلیل محتوا بود. جامعه آماری آن را، ملعمان دوره ابتدایی شهر سیرجان که در آموزش ضمن خدمت شرکت کردند، تشکیل می‌دادند که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند و قانون اشباع 8 نفر به عنوان نمونه انتخاب و در مصاحبه شرکت کردند. ابزار مورد استفاده مصاحبه نیمه ساختار یافته عمیق بود. روایی و پایایی ابزار مورد تایید قرار گرفت. جهت تحلیل داده ها از روش کدگذاری (باز، انتخابی و محوری) استفاده شد.

یافته‌ها: تجربه‌محوری، مشارکت، حل مسائل واقعی و ارتباط آموزش با شغل به عنوان بازتاب اصول آندراگوژی است و انتقال یک‌سویه محتوا، تعیین کامل فرایند از سوی مدرس یا محدودبودن نقش معلم به دریافت مطالب از نشانه حضور رویکرد مدرس‌محور یا پداگوژیک است.

نتیجه‌ گیری: بررسی جایگاه آندراگوژی و پداگوژی در آموزش ضمن خدمت، تنها به شناسایی روش‌های تدریس محدود نمی‌شود، بلکه تناسب آموزش با نیازها و تجربه‌های حرفه‌ای معلمان، نقش مدرس، میزان مشارکت فراگیران و امکان به‌کارگیری آموخته‌ها در کلاس درس را نیز دربرمی‌گیرد. بنابراین، طراحی اثربخش این دوره‌ها مستلزم تلفیق انعطاف‌پذیر روش‌های آموزشی و توجه به پیوند میان یادگیری حرفه‌ای و عمل کلاسی است؛ امری که می‌تواند در برنامه‌ریزی آموزش عالی و آماده‌سازی مدرسان مورد توجه قرار گیرد.